تاریخچه شهر کرمانشاه
گفته می شود شهر کرمانشاه را بهرام چهارم ساسانی که نامش کرمان شاه بوده ؛ در سال حدود 400 میلادی بنا نموده است . تلفظ صحیح و محلی کرمانشاه , کرماشان یا کرماچان به معنی شهر رعایاست .
کرمانشاه نزد اعراب قرمسین خوانده می شد . ابن حوقل در قرن چهارم به آن اشاره کرده ؛ می گوید : شهری زیباست و در میان اشجار و آبهای روان واقع گردیده ؛ میوه اش ارزان است و وسایل آسایش فراوان .....
حمله مغول در قرن هفتم منجر به ویرانی کرمانشاه گردید .
در نیمه دوم قرن 11 ه.ق توسط شیخ علیخان زنگنه فرماندار شهر به روزگار شاه عباس دوم؛ با احداث کاروانسراهای متعددو با مرمت شاهراه تجاری- زیارتی به آنجا جانی تازه بخشید .
در ایام سلطنت فتحعلیشاه قاجار سرحد داری عراقین را به فرزند بزرگ خود محمد علی میرزای دولتشاه سپرد و کرمانشاه را کرسی ایالت او قرار داد و در واقع کرمانشاه کنونی بازمانده و صورت استمرار یافته ایام حکمرانی دولتشاه است .
در اواخر قرن سیزده ناصرالدین شاه در سفری به عتبات عالیات از این شهر اینگونه می نویسد :
شهر کرمانشاه هفت هزار خانه دارد و متجاوز از سی حمام عمومی , غیر حمام هایی که در خانه ها و مختص است . کاروانسراها ی تاجر نشین و معتبر اینجا غیر آنچه برای قوافل و زوار است , شش کاروانسرا است . راسته بازار معتبر کرمانشاه از میدان توپخانه ابتدا شده به دروازه سر قبر آقا منتهی می شود . آب معتبر این شهر سرابی است که از سمت شرقی شهر می آید . باغات آن سمت را مشروب کرده به شهر می رسد و غیر این سراب سه قنات دیگر هم هست که باغات شهر را مشروب می کند . مساجد معتبر این شهر مسجد جامع – مسجد و مدرسه حاج شهبازخان – مسجد نواب و مسجد عمادالدوله که تازه ساخته و بنای عالی دارد و ساعت بزرگی برای تعیین اوقات شبانه روز نصب کرده است .
قدیمیترین ناحیه شهر اطراف بازار و محله های فیض آباد - برزه دماغ - چنانی - علافخانه - و سرتپه می باشد که دارای کوچه های تنگ و پرپیچ و خم است . در سال ۱۳۱۴ اولین خیابان سراسری شهر کشیده شد . این خیابان دارای چهار میدان بود .
